Wyjaśniamy to wspólnie z lekarzem dentystą z kierunkiem chirurgicznym i implantologicznym Yauheni Lishykiem z kliniki Smile by Smile we Wrocławiu.
Nie, w większości przypadków leki przeciwkrzepliwe nie są przeciwwskazaniem do usunięcia zęba. Aktualne badania kliniczne pokazują, że u pacjentów kontynuujących terapię przeciwkrzepliwą, przy zastosowaniu odpowiedniej hemostazy miejscowej, ryzyko krwawienia po ekstrakcji jest porównywalne do pacjentów, u których leczenie przerwano, a samo odstawienie leku niesie ze sobą realne ryzyko udaru lub zatoru. Decyzję o ewentualnej modyfikacji leczenia zawsze podejmuje się indywidualnie, wspólnie z lekarzem prowadzącym terapię przeciwkrzepliwą.
Czym są leki przeciwkrzepliwe i kto je przyjmuje
Leki przeciwkrzepliwe zmniejszają zdolność krwi do krzepnięcia i stosuje się je głównie u pacjentów z migotaniem przedsionków, po epizodach zakrzepicy żylnej czy zatorowości płucnej, a także po wszczepieniu sztucznej zastawki serca. Do tej grupy należą klasyczne antagoniści witaminy K, przede wszystkim warfaryna, oraz nowsze leki działające bezpośrednio na czynniki krzepnięcia, takie jak apiksaban, rywaroksaban czy dabigatran, określane skrótem DOAC.
Czy trzeba odstawić lek przed usunięciem zęba
Przez wiele lat standardem było przerywanie terapii przeciwkrzepliwej przed każdym zabiegiem chirurgicznym, w tym stomatologicznym. Nowsze badania, w tym prospektywne badania kohortowe porównujące pacjentów kontynuujących i przerywających leczenie, zmieniły to podejście. Dla prostych i większości chirurgicznych ekstrakcji zębów kontynuacja leczenia przeciwkrzepliwego przy jednoczesnym zastosowaniu miejscowych metod tamowania krwawienia daje wyniki porównywalne do przerwania terapii, a unika ryzyka związanego z jej odstawieniem.
To nie oznacza, że lek zawsze zostaje bez zmian. Przy warfarynie lekarz zwykle sprawdza wynik INR w ciągu 2 do 3 dni przed zabiegiem: przy wartości poniżej 4 leczenie najczęściej kontynuuje się bez modyfikacji dawki. Przy lekach z grupy DOAC decyzję o ewentualnym przesunięciu godziny przyjęcia dawki podejmuje się na podstawie konkretnego leku, funkcji nerek pacjenta oraz zakresu planowanego zabiegu, na przykład pojedyncza ekstrakcja a usunięcie kilku zębów z otwarciem płata śluzówkowo-okostnowego.
Dlaczego nie warto odstawiać leku na własną rękę
Odstawienie leku przeciwkrzepliwego bez konsultacji z lekarzem prowadzącym, najczęściej kardiologiem lub internistą, zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, które bywają znacznie groźniejsze niż przedłużone krwawienie z zębodołu. Jeśli w ogóle rozważana jest jakakolwiek modyfikacja terapii, powinna być ustalona między lekarzem stomatologiem a lekarzem, który tę terapię przepisał, a nie decyzją samego pacjenta.
Jak wygląda zabieg u pacjenta przyjmującego leki przeciwkrzepliwe
Zabieg przebiega podobnie jak u innych pacjentów, z dodatkowym naciskiem na dokładną hemostazę miejscową: staranną technikę chirurgiczną, założenie szwów oraz ucisk jałowym opatrunkiem bezpośrednio po ekstrakcji. W niektórych przypadkach stosuje się dodatkowo płukanie roztworem kwasu traneksamowego, który wspomaga miejscowe zatrzymanie krwawienia.
Zasady postępowania po zabiegu są takie same jak w standardowej opiece pooperacyjnej: w razie krwawienia należy przytrzymać jałowy opatrunek w ustach przez około 30 minut, unikać gwałtownego płukania jamy ustnej, alkoholu i gorących potraw w pierwszych dniach. U pacjentów na lekach przeciwkrzepliwych lekarz może też inaczej dobrać leki przeciwbólowe: niesteroidowe leki przeciwzapalne same w sobie nieznacznie wpływają na krzepliwość, więc przy terapii przeciwkrzepliwej czasem preferuje się paracetamol jako lek pierwszego wyboru, chyba że lekarz zaleci inaczej.
Co warto zrobić przed wizytą
Najważniejsze to poinformować dentystę o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym o dokładnej nazwie i dawce leku przeciwkrzepliwego, a przy warfarynie zabrać ze sobą aktualny wynik INR, jeśli jest dostępny. Nie należy samodzielnie pomijać dawki ani odstawiać leku w oczekiwaniu na wizytę: jeśli lekarz uzna to za konieczne, sam zaplanuje to wspólnie z lekarzem prowadzącym terapię.
Najczęstsze pytania
Czy mogę sam odstawić lek na kilka dni przed usunięciem zęba? Nie powinno się tego robić samodzielnie. Decyzję o ewentualnym przerwaniu terapii podejmuje lekarz, który ją przepisał, po konsultacji ze stomatologiem, jeśli w ogóle jest to potrzebne.
Czy przy lekach przeciwkrzepliwych trzeba badać krew przed zabiegiem? Przy warfarynie tak: sprawdza się INR na kilka dni przed wizytą. Przy nowszych lekach z grupy DOAC rutynowe badanie krwi zwykle nie jest wymagane.
Czy ryzyko krwawienia po ekstrakcji jest u mnie wyższe? Jest nieco podwyższone w porównaniu do pacjentów niestosujących takich leków, ale przy odpowiedniej hemostazie miejscowej pozostaje możliwe do opanowania w warunkach gabinetu.
Informacje w tym artykule mają charakter ogólny i nie zastępują konsultacji lekarskiej: decyzję dotyczącą Twoich leków zawsze podejmuje lekarz prowadzący, znający pełną historię zdrowia.
Bierzesz leki przeciwkrzepliwe i planujesz usunięcie zęba? Umów konsultację z Yauheni Lishykiem w klinice Smile by Smile we Wrocławiu, a lekarz dobierze bezpieczny plan zabiegu.
